Siết trách nhiệm, bảo đảm Thẩm phán không xa rời hoạt động xét xử

Thông tư 07/2026/TT-TANDTC được ban hành dựa trên nền tảng của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân số 34/2024/QH15 và các luật sửa đổi, bổ sung liên quan trong năm 2025. Việc ban hành văn bản này nhằm cụ thể hóa trách nhiệm của đội ngũ Thẩm phán đang giữ các vị trí công tác tại cơ quan quản lý cao nhất của hệ thống Tòa án, đảm bảo họ không xa rời hoạt động chuyên môn cốt lõi là xét xử.

Thiết lập cơ chế đưa Thẩm phán TANDTC về cơ sở, tăng cường thực tiễn xét xử

Thông tư này tập trung vào việc phân công nhiệm vụ cho các Thẩm phán TAND đang công tác tại các đơn vị thuộc TANDTC. Thông tư 07/2026/TT-TANDTC nêu rõ quy định này không áp dụng đối với Thẩm phán công tác tại Tòa Phúc thẩm TANDTC, TAND cấp tỉnh, TAND khu vực hay Tòa án quân sự.

Việc phân công Thẩm phán TANDTC đi xét xử tại các cấp tòa án phải tuân thủ 05 nguyên tắc vàng được quy định tại Điều 2 của Thông tư: Tuân thủ đúng quy định pháp luật, bảo đảm quyền, lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; Bảo đảm Thẩm phán xét xử độc lập và chỉ tuân theo pháp luật; Bảo đảm công bằng, công khai, minh bạch, khách quan, hợp lý; Bảo đảm phù hợp với lĩnh vực chuyên môn, năng lực, điều kiện thực tế của từng Thẩm phán; Không làm ảnh hưởng đến nhiệm vụ chuyên môn chính tại đơn vị đang công tác.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Thông tư là quy định cụ thể về "địa bàn" xét xử của từng bậc Thẩm phán: Thẩm phán bậc 1: Được phân công thực hiện nhiệm vụ tại TAND khu vực; Thẩm phán bậc 2: Thực hiện nhiệm vụ tại TAND cấp tỉnh và TAND khu vực; Thẩm phán bậc 3: Được phép tham gia xét xử tại Tòa Phúc thẩm TANDTC và TAND cấp tỉnh.

Cơ chế phân công này được thực hiện thông qua Quyết định của Chánh án TANDTC dựa trên sự tham mưu của Vụ Tổ chức - Cán bộ. Trong những trường hợp cần thiết, Chánh án có quyền quyết định biệt phái Thẩm phán để giải quyết khối lượng công việc tại các địa phương theo quy định.

Ràng buộc trách nhiệm bằng định mức cụ thể, bảo đảm Thẩm phán bám sát hoạt động xét xử

Để đảm bảo hiệu quả thực tế, Thông tư quy định định mức công việc cụ thể. Theo đó, mỗi Thẩm phán TAND công tác tại TANDTC phải tham gia xét xử, giải quyết tối thiểu 05 vụ án, vụ việc mỗi năm.

Phạm vi nội dung xét xử rất rộng, bao gồm: Vụ án hình sự và hành chính; Vụ việc dân sự (bao gồm cả vụ án và việc dân sự); Vụ việc phá sản và vi phạm hành chính; Các vụ án, vụ việc khác theo quy định của pháp luật.

Để Thẩm phán có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ tại đơn vị mới, Thông tư quy định rõ trách nhiệm của các bên liên quan: Cụ thể, đối với đơn vị tiếp nhận, Chánh án các Tòa án nơi Thẩm phán được phân công đến (Tòa Phúc thẩm, Tòa cấp tỉnh, Tòa khu vực) có trách nhiệm phân công hồ sơ, bố trí Thẩm tra viên và Thư ký giúp việc, cùng các điều kiện cơ sở vật chất cần thiết.

Đối với đơn vị chủ quản, Thủ trưởng các đơn vị thuộc TANDTC nơi Thẩm phán đang công tác phải tạo điều kiện về thời gian và bố trí công việc hợp lý để Thẩm phán đi làm nhiệm vụ xét xử.

Về trách nhiệm cá nhân, hằng năm, Thẩm phán phải báo cáo kết quả xét xử cho đơn vị mình và Vụ Tổ chức - Cán bộ. Báo cáo này bắt buộc phải kèm theo bản nhận xét, đánh giá kết quả từ lãnh đạo đơn vị nơi Thẩm phán trực tiếp tham gia xét xử.

Thông tư 07/2026/TT-TANDTC sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 6 năm 2026.